Phy2SUDOE – Sudoe eremuko eremu kutsatuetan fitogestio-estrategia berritzaileak aplikatzen aurrera eginez
Programa espezifikoa: Interreg V-A Espainia-Frantzia-Andorra Lankidetza Programa (Interreg SUDOE)
UPV/EHU: Onuraduna
UPV/EHUko IP: Manuel Soto López eta Jose Maria Becerril Soto
Proiektuaren hasiera: 2020/11/01
Proiektuaren amaiera: 2023/04/30
Finantzaketa: % 75 EGEF funtsen bidez eta % 25 autofinantzaketaren bidez)
Deskribapen laburra: Fitogestioa fitorrebitartekaritzatik eratorritako fitoteknologia bat da, landareak (zuhaitzak, zuhaixkak, belarkiak) erabiltzean oinarritua, kutsatzaileak leku degradatuetan egoteari lotutako arriskua kontrolatzeko, eta aldi berean: (i) produktuak sortzen dira (adibidez, zura, erretxina, olio esentzialak, bioenergia, ekokatalizatzaileak) jositako biomasatik abiatuta; eta (ii) zerbitzu ekosistemikoen eskaintza indartzen da (adibidez, C bahiketa, higaduraren kontrola, habitatak sortzea).
Phy2SUDOEk metal-metaloidekin eta/edo konposatu organikoekin kutsatutako guneak balioan jarri nahi ditu SUDOE eskualdean, gune horietan produktu eta zerbitzu ekosistemikoak sortzera bideratutako fito-kudeaketako estrategiak erabiliz, eta, aldi berean, kutsatzaileek eragin dezaketen ingurumen-inpaktua minimizatuz. Era berean, proiektu honek kutsatutako zenbait lekuren berezko biodibertsitate endemikoa kontserbatzeko estrategiak ezarri nahi ditu (adibidez, flora metalurgikoa, landare-hazkundea sustatzen duten bakterioak, etab.), berezko balioa eta balio erabilgarria dutelako (adibidez, aplikazio bioteknologikoak).
Phy2SUDOE PhytoSUDOE proiektuaren jarraipena da. Bertan, batez ere metal-metaloidekin kutsatutako gune-sare bat eratu zen, SUDOE eskualdean fito-kudeatuak. Phy2SUDOEk helburu hauek ditu: (i) aurreko proiektuan eratutako sarea finkatzea; (ii) kutsadura-kasu berriak (konposatu organikoekin edo kutsadura mistoarekin kutsatutako lurzoruak) eta landare-espezieen nahasketan oinarritutako fitogestio-estrategia berritzaileak dituzten kokalekuen sarea zabaltzea; eta (iii) kontserbazio- eta bioteknologia-intereseko biota duten zenbait kokalekutan biodibertsitate endemikoaren kontserbazioa sustatzea, aldi berean biodibertsitatea sustatuz fitogestio-estrategiak ezarriz.
Phy2SUDOEren alderdi berritzaile bat mota askotako bazkideak egotea da: unibertsitateez eta I+G zentroez gain, enpresek, administrazioek eta kokalekuen kudeatzaileek parte hartzen dute, eta horrek soluzioak sortzearen eta kudeaketa-estrategien arteko lotura errazten du.
Leku asko daude kutsatuta SUDOE eremuan. Fitogestioa erremediatze-estrategia bat da, eta kutsatzaileei lotutako arriskuaren murrizketa eta produktu eta zerbitzu ekosistemikoak sortuz balioa sortzea konbinatzen ditu. PhytoSUDOE proiektuak kokaleku-sare bat sortu zuen (PhytoSUDOE Network), eta, bertan, fitogestio-aukera batzuek lurzoruaren kalitatearen gainean dituzten onurak frogatu ziren, batez ere oligoelementuekin kutsatutako lekuetan. Phy2SUDOEk batez ere ikastetxe akademikoek eskuratutako ezagutza hori bazkide eta bazkide elkartu gisa (administrazioak, enpresak) barne hartutako gune kutsatuen kudeatzaileei transferitu nahi die. Horretarako, kutsadura-kasuistika desberdinak dituzten espazio berriak sartu dira (lurzoruaren mota/erabilera, kutsatzaile organikoak/nahasketak), eta horietan fitogestio-estrategia berriak aplikatuko dira, PhytoSUDOEn garatutako metodologia harmonizatua erabiliz.